व्यवस्थापन लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा
व्यवस्थापन लेबल असलेली पोस्ट दाखवित आहे. सर्व पोस्ट्‍स दर्शवा

सोमवार, ४ एप्रिल, २०१६

Team Building and Knowledge Sharing


व्यवस्थापन शास्त्रात चांगली Team बनवता येणं आणि त्या Team ची Productivity सतत वाढवत नेणं हे अतिशय महत्त्वाचं मानलं जातं. फक्त Corporate जगातच नाही पण Team Building चं महत्त्व राजकारण, समाजकारण, खेळ, मनोरंजन अशा प्रत्येक क्षेत्रात तेवढंच मानलं जातं. Team मधल्या आपल्या सहकाऱ्यांना आपण ज्या Project वर काम करतोय त्याची इत्यंभूत माहिती असणं गरजेचं असतं असंही मानलं जातं.



गावी म्हणजे कराडजवळ म्हासोलीला आमचं जुनं घर आहे, घर कसलं मस्त मोठाच्या मोठा वाडा आहे. काका तिथेच राहायचे पूर्वी पण आता नोकरीनिमित्त ते कराडला राहतात. लहानपणी सुट्टीत बऱ्याचदा आम्ही आठ दहा चुलत आणि आत्ते भावंडं, आमच्या गावच्या वाड्यात जमायचो. अख्खा दिवस वाडा डोक्यावर घ्यायचो. वाड्याच्या आतच एक विहीर म्हणजे आड होता, एका काकांचं किराणा सामानाचं दुकान होतं आणि आमचीच पिठाची गिरणी पण होती. कशासाठीच वाड्याच्या बाहेर पडायची गरज नसायची. हां पण त्यावेळी “घर घर मे शौचालय” वगैरे
concept एवढे कोणी seriously घेतलेले नव्हते त्यामुळे सकाळी सकाळी तांब्या घेऊन ...........बाहेर पडायलाच लागायचं.


मॉल्स, रेल्वे स्टेशन्स किंवा ऑफिसेस मध्ये पुरुष आणि महिला प्रसाधनगृह वेगळी असतात तशीच गावाकडे सकाळी “हलकं व्हायला जाण्याचे ठिकाणं पण स्त्रीया आणि पुरूषांसाठी वेगवेगळी असतात. तसे “बोर्ड” लावलेले नसले तरी ते तारतम्य तिथे सगळ्यांकडूनच पाळलं जातं.


आम्ही सगळे भाऊ सकाळी त्या “कार्यक्रमाला” एकत्रच निघायचो. सगळे लहानच असलो तरी त्यातही अगदीच दुसरी तिसरीतले भाऊ म्हणजे कच्चे लिंबू किंवा बच्चे कंपनी आणि आम्ही पाचवी सहावीतले म्हणजे “दादा कंपनी” असायचो. गावाकडे साप भरपूर असायचे आणि सगळ्यात जवळचं हॉस्पिटल साधारण ३० किलोमीटरवर ............रोज सकाळी आपापले तांबे घेऊन निघताना घरातली मोठी माणसं न चुकता दम द्यायची ...........”लांब जाऊ नका .........मस्ती करू नका” वगैरे वगैरे.


आम्ही सगळेच शहरात रहायचो ( कल्याण तेव्हाही म्हणजे ३० /३५ वर्षापूर्वीही शहरच मानलं जायचं )  त्यामुळे “त्या” अवस्थेत कोणी बघेल याची लाज वाटायची ...........मग आम्ही शक्य तेवढं गावापासून लांब जायचो .........मोठी झुडूपं असतील अशा जागा शोधायचो.


त्या दिवशी पण तसंच झालं........खूपच लांबवर गेलेलो आम्ही ........एकमेकांकडे पाठ करून कार्यक्रम उरकतच आला होता तेवढ्यात आमच्यापैकी एकाला साप दिसला ........त्याने “साप साप” म्हणून बोंबलायला सुरुवात केली ............चांगला ४/५ फुट लांबीचा काळाकुट्ट साप आमच्या जवळूनच सळसळत निघून गेला .........भीतीने काहींचा उरलेला “कार्यक्रम” पटकन उरकला .........तर काहींनी आवरता घेतला .........आणि घराकडे पळत सुटलो सगळे. घरी येऊन आम्ही साप बघितला हे सांगण्याची सोय नव्हती कारण मग कुठे बघितला हा प्रश्न आला असता.



इतक्या लांब का गेलात ह्याची विचारणा मोठ्यांकडून, तोडापेक्षा जास्त हाताने किंवा हातात लागेल त्या काठीने अगदीच वेळप्रसंगी पायाने पण झाली असती आणि उत्तरं देता देता पाठ आणि आणि बरंच “काय काय” सोलापटून निघालं असतं. आम्ही सगळ्यांनी घरी तोंडं बंद ठेवायचं ठरवलं........जे कच्चे लिंबू होते त्यांच्याकडून पण “आपण साप बघितला नाही, आपण लांब गेलो नव्हतो” असं दहा दहा वेळा वदवून घेतलं आणि चोरासारखे वाड्यात परतलो.


आम्ही सगळेच जरा गप्पगप्प आहोत हे घरातल्या मोठ्यांच्या लक्षात यायला वेळ नाही लागला .......आम्ही मोठे जेवढे होतो तेवढे बऱ्यापैकी बनेल होतो .........विचारलं गेलं तर मस्त गोल गोल फिरवलं सगळ्या मोठ्यांना ...............पण जसं जरा दमात घेऊन बच्चे कंपनीला विचारायला सुरुवात झाली तसं आमचं धाबं दणाणलं. पहिल्या एक दोन प्रश्नानंतरच त्यांनी बोंबलायला सुरुवात केली “आम्ही साप नाही बघितला ..........आम्ही लांब नव्हतो गेलो.......... “आम्ही साप नाही बघितला ..........आम्ही लांब नव्हतो गेलो” काय समजायचं ते सगळ्या घरात समजलं.


मग जे काय वरात निघाली आम्हा दादा कंपनीची .....................तासभर धुलाई चालू होती ..........सगळे आम्हाला बदडून दमले तेव्हा थांबलं सगळं ............. सालटी निघणं काय असतं ते तेव्हा नीट कळलं.

Team Building पण असंच असतं ना राव ............तुमचे सहकारी नीSSSSSSट विचार करून निवडावे लागतात ..........”कच्चे लिंबू” घ्यावेच लागणार असतील तर चालू Project मध्ये किती “साप” उरलेत ह्या बद्दलचं किती Knowledge Share करायचं हेही विचार करून ठरवावं लागतं नाही तर .........सालटी निघणार हे १००% निश्चित.


मंगळवार, २२ मार्च, २०१६

Don’t try temporary solutions

प्रत्येक मोठ्या कंपनीत HR Department असतं. त्या कंपनीत काम करणाऱ्या प्रत्येक Employee ची productivity जास्तीत जास्त राहील ( कमीत कमी पैशात ) हे बघणं ह्या Department चं मुख्य काम असतं. ह्या HR Department कडून वेळोवेळी Training पण घेतली जातात.

मी काही कधी कुठल्या मोठ्या कंपनीत काम केलं नाही ( मला घेतलं नाही कोणी ) पण अशी
Training खिशातले पैसे भरून पण Attend करता येतात. मला सवय होती, अशा ट्रेनिंगला जाऊन आलो की त्याचं एक छोटसं presentation बनवून ठेवायचं. सहज जुनी presentations बघताना एक presentation पुन्हा बघितलं. ह्या ट्रेनिंग मध्ये शिकवलं गेलेलं की कोणत्याही प्रॉब्लेमच्या मुळाशी जा “Don’t try temporary solutions, go to the Root cause” .........अजून पण बरंच काही “तत्त्वज्ञान” शिकवलेलं.
माझं आजोळ सांगली जिल्ह्यातलं विटा. गोष्टीत असायची तशीच मामाची छान शेती, शेतातलं घर, बारमाही पाणी असलेल्या विहिरी आणि अतोनात जीव लावणारे मामा मामी. साधारण एकाच वयातल्या मावस बहिणी, मामे भाऊ, बहिणी सगळी मिळून आम्ही १२/१५ भावंडं सुट्टी लागली कि गावाला पळत सुटायचो. अख्खा दिवस नुसता धुडगूस असायचा.

पाणी मुबलक होतं त्यामुळे उन्हाळ्यात पण थोडी फार शेती व्हायची. आंबे, काकडी, बोरं, पेरू, भुईमुग अशा गोष्टींवर आमची आधाशी नजर जेवढी असायची तेवढीच पाखरांची आणि माकडांच्या टोळ्यांची पण असायची. शेतातलं घर त्यातल्या त्यात उंचावर होतं त्यामुळे शेतात माकडं शिरलेली घरातून पण दिसायचं.

माकडांची टोळी शेतात शिरलेली दिसली की आमच्या अंगात वारं शिरायचं. मोठ्या काठ्या नाचवत मोठ मोठ्याने पत्र्याचे डबे आणि तोंडं वाजवत आम्ही माकडांच्या दिशेने पळत सुटायचो. सोबतीला मामाने पाळलेली दांडगट आक्राळ विक्राळ कुत्री पण असायची. हाताला लागतील ते दगड, मातीची ढेकळं आम्ही माकडांवर भिरकावायचो.

१२ /१५ किंचाळणारी पोरं, हातातल्या काठ्या, कर्कश्य वाजणारे डबे आणि नुसत्या भुंकण्याने मळा दणाणून सोडणारी कुत्री. माकडं धूम पळत सुटायची. मळ्याच्या हद्दीपर्यत मग हा चोरपोलिस खेळ चालायचा ........आम्ही शिकार करून आल्याच्या आवेशात परत फिरायचो.


एके दिवशी संध्याकाळच्या वेळी अशीच माकडं शेतात घुसलेली दिसली. विचार करायची सवय तेव्हाही नव्हती. मी आणि माझ्या बरोबरचे माझे दोघे मामेभाऊ असे आम्ही तिघेच आरडा ओरडा करत पळत सुटलो. हे लक्षातच नव्हतं की त्या वेळी मळ्यात फक्त आम्ही तिघेच होतो. अगदी कुत्री पण घरातल्या बाकीच्यांच्या बरोबर लांबवर हिंडायला गेलेली. नेहेमीप्रमाणे आरडाओरडा करत दगड भिरकावायला सुरुवात केली. माकडं पटकन दाद देईनात. आम्ही खूपच आरडाओरडा करतोय हे बघून त्यांनी काढता पाय घेतला. आम्हाला अजून अवसान चढलं आणि आम्ही त्या नादात कोरड्या ओढ्यातून दगड मारत त्या टोळीच्या मागे पळत सुटलो. मळ्यापासून लांब आल्याचं आमच्या आधी माकडांना कळलं आणि त्यांच्या पाठोपाठ मला कळलं.

काही क्षणात बाजी पलटली ...........काही क्षणांपूर्वी माकडं पुढे आणि आम्ही मागे धावत होतो ........आता आम्ही पुढे आणि दात विचकत किंचाळणारी माकडं आमच्या मागे लागलेली. अर्थातच  बाकीच्या दोघांचं काय झालं ते बघायला सुचलंच नाही.

जीव खाऊन मळ्याकडे पळत सुटलो. प्रत्येकाला ठेचा लागल्या, गुढगे फुटले, कोपरं सोलपटली, माकडांनी “कुठे कुठे” बोचकारलं.........मळ्यात शिरून घराजवळ पोचलो तेव्हा कुठे माकडं परत फिरली. लागल्याचं दुःख होतं पण “जान बची तो लाखो पाये” हे तेव्हाही कळत होतं.

त्या AC हॉल मध्ये पैसे घेऊन Training द्यायला, “
Don’t try temporary solutions, go to the Root cause always” हे घोकून घ्यायला तुमचं काय जातंय राव “ज्याचं सोलापटतं त्याला कळतं”

माकडांसारख्या उपद्रवी प्रॉब्लेम्सच्या मागे जरूर लागा पण त्या आधी उपलब्ध साधनसामुग्री नीट तपासून घ्या आणि महत्त्वाचं म्हणजे तुमची “हद्द” सोडू नका कारण तुम्हीच खाजवून ओढवून घेतलेला “प्रॉब्लेम” जर का तुमच्या मागे लागला तर ...........
.
.
कायम मळ्यात परतायला वेळ मिळेलच असं नाही.