साप

काल मी एका माणसाला साप म्हटले,
सभ्यतेला लागलेला शाप म्हटले

लागलीच मोठी गडबड उडाली
सापांची अस्मिता पेटुन उठली

सापांच्या युनियनची बैठक झडली
शेपट्या उडवत त्यानी आंदोलनची हाक दीली

सापांचा मोर्चा माझ्या घरावर आला
वाजत गाजत त्यांनी माझा पुतळा जाळला

सर्वात पुढे बेडकांचा ढोल वाजत होता
असाच कधी मी त्यांचाही अपामान केला होता

सगळ्या प्रकाराने घाबरुन गेलो
उंदरासारखा घरात लपुन बसलो

मार्ग शोधायला डोकं खाजवलं
सापांच्या शिष्टमंडळाला चर्चेला बोलवलं

परत असं न करण्याचं लिहुन दिलं
लाच म्हणुन प्रत्येकाला दुधही पाजलं

आता मी ठरवले आहे माणसाला साप म्हणायचे नाही
बिचा-या मुक्या प्राण्याला परत असे हिणवायचे नाही

जमिनीवर वळवळले तरी त्यांनाही मन असते
डिवचल्यावरच चावायचे त्यानाच तर भान असते

महात्मा आणि कुत्रे

इमानी कुत्र्यानी त्यांच्या,
राजघाटाची झडती घेतली
मोठ्याने भुंकुन कुत्र्यानी
महात्मा नि:शस्त्र असल्याची खात्री दीली

आमचा महात्मा बिचारा आतल्या आत रडला
त्यांनी घातलेला पुष्पहार त्याच्या गळ्यात रुतला

ब्रिटिशांच्या राज्यात कुठे कुठे
"इन्डिअन्स" आणि "डॉग्सना" बंदी होती

परवा अध्यक्षांच्या दौरयात
माणसांपेक्षा कुत्र्यांची गर्दि होती

त्यांची वृत्ती तिच आहे, भाषा तेवढी बदललीये
आता त्यांच्या काळ्या यादीत कुत्र्याचे नाव नाहीये

अरे राजघाटावर जायची कुत्र्याची काय
त्यांची तरी लायकी होती का ?
आपल्या बापाचा अपमान होताना
आपली अस्मिता झोपली होती का ?

साला आपले नेत्रुत्व षंढच,
कसले करार करताहेत
देव जाणे कराराच्या गुप्त अटीत
देश केवढ्याला विकताहेत

विश्वास ठेवा त्याना शस्त्राची नाही
महात्म्याच्या विचारांची भीती होती
महात्म्याचा अपमान करतानाही
त्यांनी त्यांची संस्कृती जपली होती

कशास भजता काळ्या हरीला

काय मिळाले त्या मीरेला
कशास भजता काळ्या हरीला

तुम्ही वेडे मीरा भोळी
तुम्हा फ़सविते मंजुळ मुरलि

कुणा समजली करणि त्याची
कुणा गवसली प्रीती त्याची

कशास असली स्वप्ने बघता
कशास हरिला माझा म्हणता

धराल कैसे हात तयाचे
पुजाल कैसे चरण तयाचे

नसे मानवी नसे देव तो
व्यापुन उरला अवघे विश्व तो

तो तर कर्ता ह्या विश्वाचा
जन्मदाता तो शतजन्मांचा

ही प्रीती कैसी तुमची म्हणता
उरात तुमच्या त्याची सत्ता

तो तर असतो सर्व करविता
तुम्हा मुखातुन भाव वदविता

तुमची प्रीतही त्याची करणी
तुम्हा लोचनी त्याचे पाणी

देहही तुमचा त्याचे देणे
देहात ओतीला आत्मा त्याने

असा कोरीला, असा घडविला
निव्वळ त्याचा भाव भरिला

नव्हता तुम्ही कधी स्वतःचे
तुम्ही खेळणे काळ्या हरिचे

स्वतःला आता मी बुद्धीवादी समजतो

हल्ली काही न करता मी नुसत्या बाता मारतो
कारण स्वतःला आता, मी बुद्धीवादी समजतो

प्रत्येक विषयावर न चुकता माझं ठाम मत मांडतो
वेदांपेक्षा वादात मी जास्त रमतो
कारण स्वतःला आता, मी बुद्धीवादी समजतो

शेजारच्या घरात शिवाजी जन्मायची मी वाट पाहतो
माझ्या दारातला कचरा हळुच मी शेजारी सरकवतो
कारण स्वतःला आता, मी बुद्धीवादी समजतो

चोराला बदडणा-या गर्दीत मीही हात धुवुन घेतो
चोराचे दोन चार साथिदार येताच मी हळुच सटकतो
कारण स्वतःला आता, मी बुद्धीवादी समजतो

मराठी वाचवा मराठी वाचवा गळा फ़ाडुन ओरडतो
स्वतःच्या मुलासाठी मात्र कॉन्वेंट शाळा शोधतो
कारण स्वतःला आता, मी बुद्धीवादी समजतो

जर वळुन तिने बघितले नसते

ओठ लालसर डसले नसते
जर मला पाहता लटपटलेला
डोळे अवखळ हसले नसते
हे जगणे सोपे झाले असते हे जगणे सोपे झाले असते

ह्रिदयामध्ये नाव तिचे
मी कायमचे लिहीले नसते
जर तप्त तिच्या श्वासामधले
रहस्य मजला कळले नसते
हे जगणे सोपे झाले असते हे जगणे सोपे झाले असते

जर वा-यावरती भुरभुरणारे
केस तिने आवरले असते
नशिबी माझ्या झुरणे नसते
आयुष्यही सुंदर झाले असते
हे जगणे सोपे झाले असते हे जगणे सोपे झाले असते

जर असणे तिचे सवयीचे नसते
आयुष्यही माझे माझे असते
मरणाचे भयही गेले नसते
अन मलाच मी सावरले असते
हे जगणे सोपे झाले असते हे जगणे सोपे झाले असते

मस्तानी

प्रत्येकाच्या मनात एक मस्तानी असते
अरे हळु ही गोष्ट फ़क्त स्वतःशी बोलयची असते

लग्नाची असली तरी ती फ़क्त बायको असते
आपली मस्तानी कोणालाच सांगायची नसते

लोक म्हणतात हा व्यभिचार आहे
जाणुन बुजुन केलेला अविचार आहे

बोलणारे लोक खोटारडे असतात
स्वतःपासुन सुद्धा काहीतरी लपवतात
करतील काय सगळेच बाजीराव नसतात

लोक नेहेमी असेच वागतात
बाजीरावाचे प्रेम ग्रेट म्हणतात
तुमच्या आमच्या चारित्र्यावर चिखल उडवतात
येता जाता नैतिकतेचे डोस पाजतात

बालपणी मस्तानी एक परी असते
तारुणाईच पहिल प्रेम असते
वय वाढल्यावर सखी असाते
काहीही म्हणा प्रत्येकाच्या मनात असते

प्रत्येकाला ठाउक असते मस्तानी आपली होणार नाही
सगळ्यांचे नशिब काही तेवढे थोर नाही

तरीही आपली मस्तानी जपायची असते
मनाच्या कप्प्यात खोल खोल दडवायची असते

ईमान

मीबी गेलो येकदा ईमानातुन फ़िरायला
पाखरावनी पंख पसरुन आभाळातुन उडायला

वाघागत पळत ईमान, गापदीशी उडतं
जमिनीवर पळता पळता आभाळात शिरतं

समद्यास्नी तिथ राजावानी वागिवत्यात
बटान दाबायच, मागल त्ये देत्यात

ड्रायवरला तेंच्या पायलट म्हन्त्यात
चा पाण्याच बघायला फ़ाकडु पोरी असत्यात

ईमानात सार म्हालावानी असतया
खायाला समद फ़ुकाट मिळतया

रेल्वेवानी लेका
तिथ बी टीसी असतो
तिकीट इचारत न्हाई,
चॉकलेट वाटतो

यवडी लांबडी नदी गडया सापावानी दिसती
येक येक बिल्डींग लेका मुंगीवानी दिसती

मोठे मोठे डोंगुर, खडयावानी दिसत्यात
काळे पांधरे ढग गडया पायाखालन पळत्यात

ईमानातुन उतरताना पोरी ग्वाड हसत्यात
त्वांडभर हसुन "पुन्ना या" म्हन्त्यात

तवापासुन गडया डोस्कं आसं फ़िरलया
आभाळात जवा तवा ईमानच दिसतया

आपल्याला बी जमल कारं आसं उंच उडायला
ईमानागत आभाळात उंच उंच फ़िरायला

उडुन झाल की अलगद जमिनीवर टेकायला
अंधारात बी आपल गाव आसं नीट शोधायला

माझी गांधीगीरी

मुन्नाभाई पाहिला अन नशिब माझे फ़ुटले
बायको पासुन बॉसपर्यंत सारे गणित चुकले

दुस-याच दिवशी बायकोने पाकिट माझे मारले
बससाठी तिच्याकडुन दहा रुपए उसने मागितले

निषेध म्हणुन मी मग मौनव्रत पाळले
जेवतानाही फ़क्त खाल्ले भात आणि पिठले

लोकलमधे सुद्धा व्रत कष्टाने मी सांभाळले
हजार धक्के खाउन सुद्धा तोंड नाही उघडले

खात होतो शिव्या तरी बोलत नव्हतो उलटुन
सगळ्या मित्रांनी मजा घेतली आलटुन पालटुन

ऑफ़िसातली फ़टाकडी नेहेमी माझ्या जवळ येते
सगळ्यांना मी सांगितले ती आई सारखी दिसते

माझ्या वागण्यात बदल पाहुन बहुतेक देव जळु लागला
शाप म्हणुन माझ्या कपाळावर त्याने एक आरसा लावला

आरसा होता भारी, अंधारातही चमकायचा
मनामधलं नेमक समोरच्याला दाखवायचा

सगळ्यात आधी मार खाल्ला बायकोच्याच हातचा
जवळ ती होती पण आरशात फ़ोटो शेजारणीचा

बॉसला नेमका कसा आरशात गेंडा दिसला
हात धरुन प्रेमाने त्याने घरचा रस्ता दाखवला

मित्राला तर आरशात दिसला साप आणि कोल्हा
नेत्यासमोर आरशात दिसला भला मोठा कुत्रा

सरकारी ऑफ़िसात दिसले सगळ्याना काळे कावळे
भ्रष्टाचाराच्या चिखलात नाचणारे वरुन पांढरे बगळे

गांधीगीरीचा प्रयत्न मला चांगलाच भोवला
जाता येता सगळ्यांकडुन रग्गड मार खाल्ला

झक्कत गेलो देवाकडे म्हटलं बाबा सोडव
गांधीगीरीचं खुळ माझं तुच आता उतरव

देव तेव्हा खुष झाला गालात हसुन बोलला
एकच होता महात्मा मी कष्टाने जन्माला घातलेला

त्याचीच होती ताकद गांधी म्हणुन जगण्याची
त्याचीच होती लायकी गांधीगीरी करण्याची

ऑफ़िस आणि घर एवढच तुमच जग
चार भिंती एक छप्पर एवढच तुमचं घर

गांधीगीरी करायची तर मन तसं कर
देवाला म्हटलं बाबा चुक झाली मला माफ़ कर

सोडुन दीली गांधीगीरी गायब झाला आरसा
पुन्हा वागु लागलो मी सामान्य माणसासारखा

तेव्हापासुन आजपर्यंत मी सुखात जगतोय
पोटात असतं एक तरी तोंडाने दुसरच बोलतोय

कॉलेज कट्टा

प्रत्येक कॉलेजबाहेर
असतो एक कट्टा
सुट्टी लागताच कोलेजला
पडतो बिचारा एकटा
वावरत असते तरुणाइ
हौउन तिथे दंग
अनेक रंग मिसळुन मिळतो
कट्ट्याला त्याचा रंग
चहा दोघात मारायचा असतो,
सिगरेट चौघात फ़ुंकायची असते
अभ्यासाच्या विषयाला मात्र
इथे नेहेमीच बंदी असते
सिगरेटचा ब्रॅन्ड असतो,
प्रत्येकाचा आपला आपला
हिरवळीचा विषय मात्र
सगळ्यांच्या जीव्हाळ्याचा
प्रोफ़ेसर चा उल्लेख "तो" ने करायचा
इथे असतो नियम
कित्येक पिढ्या आल्या गेल्या
कट्टा मात्र कायम
वेगळी भाषा असते इथली
वेगळे असतात कायदे
सिनीअर्स बरोबर चकाट्या पिटायचे
असतात इथे फ़ायदे
नापास हौउन यायला इथे
नसते कधी बंदी
दर वर्षी येतात इथे
नवे नवे पंछी
निवांत बसावे इथे मित्रांशी बोलत
बिन्धास्त बसावे इथे फ़ुलपाखरे मोजत
नसतो कट्टा साधसुधा,
असते एक कॉलेज
कट्ट्याशिवाय कॉलेज आम्ही
मानत नाही कॉलेज

भिका-याची पोर

काल सकाळी भिका-याची एक पोर
वाटेत आडवी आली
एका रुपायासाठी हातातली कटोरी
तिने माझ्यापुढे वाजवली
नकळत माझ्या कपाळावर
एक आठी चढली
नकळत माझी नजर
तिच्या नजरेला भिडली
पुन्हा एकदा हातातली कटोरी
तिने मुद्दाम वाजवली
तिच्या नजरेत मला तेव्हा
मला आव्हानाची भाषा दिसली
नकळत मी तिच्याकडे
टक लावुन पाहु लागलो
फ़ाटक्या कपडयातुन तिच्या
स्त्रीत्वाच्या खुणा शोधु लागलो
तिलाही कळत होते
माझ्या नजरेतले पाप
तिच्या सवयीचा होता
गरिबीचा शाप
क्षणभरच झाल असं
मग मी भानावर आलो
कटोरीत चिल्लर भिरकावुन
मी पुढे चालु लागलो
सहज मागे वळुन पाहिले
ती तिथेच उभी होती
नजरेनेच तिने माझ्या पापाला
भिक म्हणुन माफ़ी दीली होती
तिची ती नजर आठवुन
आजही मी बेचैन होतो
माझ्या हातात मला तोच
भिकेचा कटोरा दिसतो

भिका-याची पोर

काल सकाळी भिका-याची एक पोर
वाटेत आडवी आली
एका रुपायासाठी हातातली कटोरी
तिने माझ्यापुढे वाजवली
नकळत माझ्या कपाळावर
एक आठी चढली
नकळत माझी नजर
तिच्या नजरेला भिडली
पुन्हा एकदा हातातली कटोरी
तिने मुद्दाम वाजवली
तिच्या नजरेत मला तेव्हा
मला आव्हानाची भाषा दिसली
नकळत मी तिच्याकडे
टक लावुन पाहु लागलो
फ़ाटक्या कपडयातुन तिच्या
स्त्रीत्वाच्या खुणा शोधु लागलो
तिलाही कळत होते
माझ्या नजरेतले पाप
तिच्या सवयीचा होता
गरिबीचा शाप
क्षणभरच झाल असं
मग मी भानावर आलो
कटोरीत चिल्लर भिरकावुन
मी पुढे चालु लागलो
सहज मागे वळुन पाहिले
ती तिथेच उभी होती
नजरेनेच तिने माझ्या पापाला
भिक म्हणुन माफ़ी दीली होती
तिची ती नजर आठवुन
आजही मी बेचैन होतो
माझ्या हातात मला तोच
भिकेचा कटोरा दिसतो

बालमैत्रिण

उठ अफ़जला

भारतीय संसदेवरच्या हल्ल्यात फ़ाशीची शिक्षा हौउनही हिरो बनु पाहणारया अफ़जलला शतशः प्रणाम
हीच लायकी आमची
धर पुन्हा वेठीस आम्हा
हीच पायरी आमची
जा पुन्हा तुडवुन आम्हा
ह्या मातीतच शिवा जन्मला
फ़ाडुन अफ़जल त्याने मारीला
नको घाबरु गडया कुणा तु
इतिहास शिवा अन वर्तमान तु
बांधु स्मारक तुझ्या स्मृतीचे
तुझा पराक्रम स्मरण्यासाठी
हिरवी शाई आम्ही वापरु
इतिहास उध्याचा लिहीण्यासाठी
शरीराने तु कधीही मरशील
मनात अमुच्या कायम असशिल
भारतभुची शकले पडतील
त्या वेळी तु शहिद ठरशिल
दीलीही असती फ़ाशी तुला मी
पण दोरी तितकी मजबुत नाही
रस्त्यावरले श्वान मारण्या
इथे आम्हा परवाना नाही
म्हणुनच म्हणतो...........
उठ अफ़जला, पुन्हा घाल घाव तु
धाव संसदी असाच एक बॉम्ब फ़ोड तु
रक्त थंड आमुचे पुन्हा खुशाल ढोस तु
वस्त्र मायभुमीचे, पुन्हा खुशाल फ़ेड तु

मी आणि माझा आत्माराम

मी आणि माझा आत्माराम, जन्मलो एकाच वेळी
मी छान गोरापान आणि तो माझी सावली काळी
जाणवलच नव्हत कधी त्याच माझ्यामधे असणं
माझ्या अंतरंगात अलगद त्याच मिसळणं
नेहेमी उशिराच ऐकु यायचं मला त्याचं बोलणं
मला समजत नाही का सलायचं त्याचं जाब विचारणं
कळायला लागल्यापासुन हे असच चाललय
माझ्या वागण्यावर त्याचं लक्ष वाढलय
मी चुका करतो लोकांना त्याचा त्रास होतो
मला समजत नाही त्यासाठी हा मला का छळतो
हा माझा असुनही माझ्याशी लढतो
कायम पाप पुण्याच्या गोष्टी करतो
येता जाता आमचा संघर्ष चालतो
मला समजत नाही लढण्याचं बळ कुठुन आणतो
सतत काही तरी मागत राहतो,
दिल्यावर थोडा वेळ सुखावतो
माझं दुःख बघुन हाही रडतो
मला समजत नाही हा असा का वागतो
मला नेहेमीच मरणाची भिती वाटते
त्याला मात्र ती एक नवी सुरुवात वाटते
त्याला माझ्या मधे राहाणं ही शिक्षा वाटते
मला समजत नाही मरणात त्याला सुटका का वाटते
मलाही गुढ वाटतं त्याच्या असल्या वागण्याचं
मी जाइन तिथे त्याचं माझ्याबरोबर असण्याच
हल्ली असह्य झालय त्याच्या तालावर नाचायचं
खुप ओझं वाटतय त्याच्याबरोबर जगायाचं
कधी वाटत संपवुया सारं, मरुयात एकदाचे
भोगु देत त्यालाही आता क्षण स्वातंत्र्याचे
सोसु देत त्यालाही चटके डोक्यावरच्या उन्हाचे
झेलु देत चेहेरयावर थेंब वादळी पावसाचे
पण त्याला मात्र माझ मरण मान्य नाही
माझ्याशिवाय त्याचं अस्तित्व त्याला पटत नाही
उलट मलाच कळु लागलय त्याचं दुःख
मला तरी कुठे शक्य आहे त्याच्याशिवाय जगणं

शायरी

१
बेभान वा-यावर जरा ढळला पदर तिचा
पाहिले आम्ही अन आम्ही बेहोष झालो
ऐसे नव्हे की आम्हा दिसलेच काही
पाहुनी तिची बेहोषी आम्ही बेहोष झालो
२
आरशास आम्ही तसे
कधी भुललोच नाही
दिसतो जे आम्हास आम्ही
त्याला तसे दिसलोच नाही
३
चढवाल जो तुम्ही तो रंग मान्य आहे
आरोप सभ्यतेचा आम्हा अमान्य आहे
गद्दार भोवती दुनिया मदिराच साथ आहे
मद्यपी म्हणती आम्हा ती बाब गौण आहे
४
ही व्यथा माझीच आहे अन दुःखही माझेच आहे
ओघळले गालावरती रक्त ते माझेच आहे
शब्दही माझेच अन वेदनाही माझीच आहे
पिळवटुन ह्रुदय आली शायरी ती माझीच आहे
५
मरणास कोण डरतो
आहेच तेही यायचे
स्वतःस मी बजावतो
तेव्हा तरी हसायचे
६
भावना असते खरी अन वेदना ही असते खरी
आसवांची दाद मिळते, शायरी ती असते खरी
७
कोण तो मृत्युच का रे आम्हास आला न्यावया
ठेवलाहे प्राण सज्ज आम्ही तयाला द्यावया
चल निघुया लोक जमतिल अश्रु कोरडे ढाळावया
बागेतील अमुच्या फ़ुले तोडतील आम्हावरी वहावया
८
सजविण्यास प्रेत माझे काही गुलाब आले
उचलण्यास तिरडी माझेच हात आले
पोचविण्या स्मशानी मोजके लोक आले
श्राद्धात जेवणाला अमाप आप्त आले
९
हासलो इष्कात नाही रडलो विरहात नाही
रमलो दुःखात आम्ही रंगलो प्रणयात नाही
का आम्ही जन्मास आलो आम्हा कधी कळलेच नाही
मुडद्यापरी जगण्यास येथे आम्हास आता हौस नाही
१०
व्याख्या नकाच सांगु आम्हास सौंदर्याची
ऐसे रसिक आम्ही करु खोटी स्तुती कुणाची ?
आम्हास तिच दिसते अप्सरा स्वर्गातली
तुम्हास फ़क्त कळते ती अमुच्या घरातली

बाळु न चुकता ८.२१ पकडणार

बाळु सकाळी न चुकता ८.२१ पकडणार
संध्याकाळी कसा बसा ६.५२ला लोंबकळणार
चुकुन विंडोसीट मिळताच बाळु धन्य होणार
तो बिचारा मध्यमवर्गीय तो असाच रहाणार

कधी सरकार कोसळणार,
कधी शेअर बाजार वधारणार
बाळु मात्र निर्विकार रहाणार
सकाळी न चुकता ८.२१ पकडणार

माणुस हा मरणारच, कधी बाळुचंही कोणी मरणार
पराकाष्ठेने बाळु डोळ्यातुन दोन थेंब सांडणार
पोचवुन आल्यावर बादलीभर पाण्यात अंघोळ करणार
दुस-या दिवशी सकाळी ८.२१ पकडणार

श्रावणात घन निळा बरसणार
आजुबाजुला मोगराही फ़ुलणार
पिसारा फ़ुलवुन मोरही नाचणार
बाळु मात्र न चुकता ८.२१ पकडणार

दिवसभर ऑफ़िसात बाळु पाटया टाकणार
साहेबाच्या शिव्यादेखील मख्खपणे ऐकणार
घरातल्या कटकटींतही बाळु तटस्थ राहणार
सकाळी मात्र न चुकता ८.२१ पकडणार

कधीतरी बाळु म्हातारा होणार
निवृत हौउन निवांत आयुष्य जगणार
८.२१ च्या वेळेला थोडा अस्वस्थ होणार
८.२१ मात्र न चुकता बाळुशिवाय धावणार

बाळु अफ़ेअर

एकदा ठरवल बाळुने करुया एक अफ़ेअर
बायको, समाज, सगळ्यांची सोडुन देउ केअर

अफ़ेअर वगैरे करायला बाळुला कधी मिळालच नव्हत
विरहात व्याकुळ व्हायला त्याला कधी जमलच नव्हत

आयुष्याच गाडं त्याच्या छान मार्गाला लागलं होतं
संसाराच गणित एक आणि एक तीन झालं होतं

रोज रोजच्या कटकटींना बाळुचं मन विटलं
साला रोज आपलं जेवणामधे भात आणि पिठलं

म्हणुनच ठरवल बाळुने सरळ एक अफ़ेअर करायचं
शांत एकसुरी आयुष्य थोडं ढवळुन काढायचं

लगेच शोधली बाळुने ऑफ़िसातली फ़टाकडी
शॉपींग सिनेमा भेळ,चौपाटीवर पाणीपुरी

मस्त मस्त स्वप्ने बघत बाळु झोपु लागला
कसा कोण जाणे बाळुच्या बाळीला संशय आला

एक दिवस सहज बाळु लवकर घरी आला
घरामधला सीन बघुन चक्कर येउन पडला

शेजारचा जोशा बसला होता टेचात
फ़िरवत होता हात बाळीच्या केसात

बघताच त्यांना तसे बाळुचे पित्त खवळले
पुढे जाउन जोशाचे मुस्काट त्याने फोडले

रणचंडीसारखी भेसुर हसत बाळी जोरात ओरडली
भात आणि पिठल खाउन माझीही जीभ कंटाळली

ऐकुन तिचे तसले शब्द बाळु भानावर आला
अफ़ेअर वगैरे करायचा विचार त्याने तिथेच गुंडाळला

तेव्हापासुन बाळु रोज सरळ घरी येतो
गुपचुप घरात रोज भात आणि पिठलं खातो